Post image for Παγκόσμια Ημέρα Θέατρου με «κρίσιμα» μηνύματα

Παγκόσμια Ημέρα Θέατρου με «κρίσιμα» μηνύματα

19/03/2013

Γράφει η Μερόπη Μωυσέως

Ο άκρως πολιτικοποιημένος Ντάριο Φο γράφει το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου – Η 27η Μαρτίου βρίσκει την Κύπρο σε οικονομική κρίση, καθώς μόνο τρία θεατρικά σχήματα θα δώσουν δωρεάν παραστάσεις

Δεν θα μπορούσε το Διεθνές Ινστιτούτο Θεάτρου να επιλέξει πιο εύστοχα τον άνθρωπο που θα έγραφε το φετινό Μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θέατρου: ο διάσημος Ιταλός ηθοποιός Ντάριο Φο κλήθηκε να γράψει το -καθιερωμένο τα τελευταία 50 χρόνια- μήνυμα της 27ης Μαρτίου, σε μια περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη για τη διεθνή κοινότητα και δη για την ίδια του τη χώρα.
Ο Ντάριο Φο, θεατρικός συγγραφέας, ευθυμογράφος, ηθοποιός, θεατρικός σκηνοθέτης, συνθέτης και βραβευμένος με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1997, έγραψε το φετινό μήνυμα μετά από μια σειρά από παρεμβάσεις, με αφορμή την πολιτική κατάσταση στην Ιταλία.

«Καταστρέψαμε σε ελάχιστο χρόνο όσα χρειαστήκαμε αιώνες για να χτίσουμε», δήλωνε στο Euronews λίγο πριν από τις προεδρικές εκλογές στην Ιταλία ο Ντάριο Φο. Και όταν το διεθνές ενδιαφέρον ήταν στραμμένο στην Κυριακή των ιταλικών εκλογών [εκτός από την Κύπρο, καθώς η εδώ εκλογική αναμέτρηση συνέπεσε την ίδια μέρα], ο Φο δήλωνε πως «η Ιταλία για να σωθεί χρειάζεται έναν σουρεαλιστή όπως ο Μπέπε Γκρίλο».

«Μοιάζει με χαρακτήρα ενός από τα έργα μου», σημείωσε ο Ιταλός νομπελίστας. «Είναι από εκείνους της σχολής των μεσαιωνικών τροβαδούρων που έπαιζαν με το παράδοξο». Για τον Ντάριο Φο, το κλειδί για να καταλάβει κανείς τον Γκρίλο δεν βρίσκεται στον 21ο αιώνα, αλλά στον 13ο, όταν οι αφηγητές [giullari] περιπλανούνταν στην Ιταλία διασκεδάζοντας τον κόσμο στις πλατείες με λάγνες και αρχαίες ιστορίες, συνυφασμένες με σατιρικές επιθέσεις σε τοπικούς ηγέτες.
Στο μήνυμά του για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, ο Ντάριο Φο μετακινείται στον χρόνο λίγο μετά τον 13ο, στον 16ο αιώνα, και από τους giullari φτάνει στους commedianti, τους υπηρέτες της Commedia dell’Arte. Θίγει εμμέσως την άνοδο του φασισμού στη σύγχρονη κοινωνία αλλά και την αντίσταση των καλλιτεχνών. Αναφέρεται στον επιφανειακό τρόπο επίλυσης των προβλημάτων [ό,τι δεν λύνεται κόβεται] ενώ αποδεικνύεται ιδιαίτερα επίκαιρος και ως προς τις αναφορές του στον τρόπο αντιμετώπισης της τέχνης από την Καθολική Εκκλησία. Αναφορές στις οποίες μπορούμε [δυστυχώς] κάλλιστα να βρούμε αναφορές και στα καθ’ ημάς.

 Το μήνυμα του Ντάριο Φο για την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου της 27ης Μαρτίου:

Πριν από πολύ καιρό, η εξουσία επέλυσε το ανυπόφορο γι’ αυτή θέμα των ηθοποιών της Commedia dell’Arte, με την εκδίωξή τους από τη χώρα.
Σήμερα, οι ηθοποιοί και τα θεατρικά σχήματα δυσκολεύονται να βρουν δημόσιες σκηνές, θέατρα και θεατές, και όλα αυτά εξαιτίας της κρίσης.
Γι’ αυτό δεν απασχολούν πλέον τους κυβερνώντες προβλήματα ελέγχου αυτών που εκφράζονται με ειρωνεία και σαρκασμό, αφού δεν υπάρχει χώρος για τους ηθοποιούς, ούτε κοινό για να απευθυνθούν.
Αντιθέτως, κατά την Αναγέννηση στην Ιταλία, οι κυβερνώντες έπρεπε να καταβάλουν μεγάλες προσπάθειες για να περιορίσουν τους Commedianti, τους οποίους παρακολουθούσε ένας πολύ μεγάλος αριθμός θεατών.
Είναι γνωστό ότι η μεγάλη έξοδος των κωμικών έγινε τον αιώνα της Αντιμεταρρύθμισης, κατά την οποία θεσμοθετήθηκε η διάλυση όλων των θεατρικών χώρων, ιδιαίτερα στη Ρώμη, όπου κατηγορήθηκαν ότι προσέβαλαν την ιερή πόλη. Το 1697, ο Πάπας Ιννοκέντιος 12ος, υπό την πίεση των επίμονων εκκλήσεων της πιο συντηρητικής πλευράς της αστικής τάξης και των κυριότερων εκπροσώπων του κλήρου, διέταξε την κατεδάφιση του Θεάτρου Tordinona, το οποίο κατά τους ηθικολόγους παρουσίασε τον μεγαλύτερο αριθμό άσεμνων παραστάσεων.

Τον καιρό της Αντιμεταρρύθμισης, ο καρδινάλιος Carlo Borromeo, που δρούσε στη Βόρειο Ιταλία, αφιερώθηκε σε μια γόνιμη προσπάθεια λύτρωσης των «παιδιών του Μιλάνου», καθιερώνοντας μια σαφή διάκριση μεταξύ της τέχνης -ως της υψηλότερης μορφής πνευματικής μόρφωσης- και του θεάτρου -ως εκδήλωσης βλασφημίας και ματαιοδοξίας. Σε μια επιστολή που απευθυνόταν στους συνεργάτες του, που παραθέτω εδώ πρόχειρα, εκφράζεται περίπου ως εξής: «Έχοντας ως μέριμνά μας να ξεριζώσουμε τα ζιζάνια, καταβάλαμε παθιασμένες προσπάθειες να κάψουμε κείμενα που περιέχουν σκανδαλώδεις ομιλίες, να τις διαγράψουμε από τη μνήμη των ανθρώπων και ταυτόχρονα να καταδιώξουμε εκείνους που διέδωσαν, εκτυπώνοντάς τα, αυτά τα κείμενα. Αλλά βέβαια, ενώ εμείς κοιμόμασταν, ο διάβολος εργάστηκε με ανανεωμένη πονηριά. Πόσο περισσότερο διαπερνά την ψυχή αυτό που τα μάτια μπορούν να δουν, από αυτό που μπορούν να διαβάσουν σε αυτού του είδους τα βιβλία! Πόσο καταστροφικότερος για τα μυαλά των εφήβων και των νεαρών κοριτσιών είναι ο προφορικός λόγος και η κατάλληλη χειρονομία, από μια νεκρή λέξη τυπωμένη στα βιβλία. Είναι ως εκ τούτου επιτακτική ανάγκη να εκδιώξουμε τους ανθρώπους του θεάτρου από τις πόλεις μας, όπως πράττουμε και με τις ανεπιθύμητες ψυχές.»

Έτσι, η μόνη λύση στην κρίση βρίσκεται στην ελπίδα ότι θα οργανωθεί ένας μεγάλος διωγμός εναντίον μας και ιδιαίτερα εναντίον των νέων ανθρώπων που επιθυμούν να μάθουν την τέχνη του θεάτρου: μια νέα διασπορά των Commedianti, των δημιουργών του θεάτρου, ο οποίοι αναμφισβήτητα θα αντλήσουν από ένα τέτοιο περιορισμό αφάνταστα οφέλη για μια νέα αναπαράσταση.

Μετάφραση: Αγγέλα Χριστοφίδου

Πάμε Θέατρο; Όχι!

Τα θεατρικά σχήματα και οι θεατρικοί φορείς στην Κύπρο έδιναν ετήσια τη δέουσα σημασία στην Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου. Ωστόσο η φετινή οικονομική κρίση έπληξε και αυτή την 27η Μαρτίου: η CYTA, η οποία επιχορηγούσε τα τελευταία χρόνια τις θεατρικές παραστάσεις των ελεύθερων θεάτρων για να έχει το κοινό ελεύθερη είσοδο, δεν έδωσε φέτος το εν λόγω κονδύλι [το οποίο ανερχόταν περί τις 2 χιλιάδες ευρώ για κάθε θεατρικό σχήμα]. Έτσι, δωρεάν παραστάσεις θα δώσουν μόνο ο ΘΟΚ, το Θέατρο Ένα και η ΕΘΑΛ, με τις παραστάσεις «Η Φιλονικία», «Ο Διακόπτης» και «Δυσαρμονίες» αντίστοιχα.

Το Θέατρο Διόνυσος έτσι κι αλλιώς σταματά τις παραστάσεις του με τη «Σφαγή» στις 17 Μαρτίου ενώ το Σατιρικό δεν ανεβάζει παράσταση τις Τετάρτες. Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου θα διαβαστεί, όμως, στην παράσταση του Σαββάτου 30 Μαρτίου.

Ημερολόγιο εκδηλώσεων

Το Κυπριακό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου και το Θεατρικό Μουσείο Κύπρου θα τιμήσουν, όμως, δεόντως την Ημέρα του Θεάτρου. Φέτος, η ατζέντα των εκδηλώσεων ξεκινά το ερχόμενο Σάββατο, 23 Μαρτίου, με την καθιερωμένη γιορτή στους πεζόδρομους της Λευκωσίας.

  • Σάββατο 23 Μαρτίου, 11:00 – 13:00: Θέατρο του Δρόμου του ηθοποιού Μάριου Ιωάννου με θεατρικά δρώμενα το κοινό στις οδούς Λήδρας και Ονασαγόρου / Θεατρικό μακιγιάζ από το Frederick / Θέατρο Σκιών από τη Λένα Σπανού στην Πλατεία Ελευθερίας.

  • Κυριακή 24 Μαρτίου, 11:00 – 13:00: το Θέατρο του Δρόμου στον πεζόδρομο γύρω από το Κάστρο της Λεμεσού.

  • Δευτέρα 25 Μαρτίου, 20:00: στη Νέα Σκηνή ΘΟΚ [παλιό ΓΣΠ] το Κέντρο Θεάτρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου διοργανώνει μια παρουσίαση έργων Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων θεατρικών συγγραφέων σε μορφή Αναλογίου: «Ο Δολοφόνος μου το Θύμα μου» του Ιμπραχίμ Αλτιόκ, «Η επιλογή του Πάρη» της Λεϊλά Ουλουπατλί, «Για χάρη του Χάρη» του Άδωνη Φλωρίδη, «Kardash, Αδερφέ μου» του Γιάννη Αγησιλάου. Είσοδος ελεύθερη.

  • Τρίτη 26 Μαρτίου, 09:00 – 21:00: το Θεατρικό Μουσείο Κύπρου συμπληρώνει ένα χρόνο λειτουργίας και θα παραμείνει ανοικτό από τις 9 το πρωί μέχρι τις 9 το βράδυ, με ελεύθερη είσοδο. Θα πραγματοποιηθούν δύο ξεναγήσεις, στις 18:00 και στις 19:30. Κατά τη διάρκεια των ξεναγήσεων θα παρουσιαστούν αφιλοκερδώς αποσπάσματα από παραστάσεις των ηθοποιών Έλενας Αγαθοκλέους [Κέντρο Παραστατικών Τεχνών Μίτος], Μάριου Ιωάννου και Έλενας Καλλινίκου.

  • Τετάρτη 27 Μαρτίου 2013, 20:00: το Θεατρικό Μουσείο θα φιλοξενήσει την παράσταση Αντιγόνη του Σοφοκλή, από τον ΘΟΚ, σε σκηνοθεσία Δέσποινας Γκάτζιου. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί Κύνθια Παυλίδου, Θέα Χριστοδουλίδου, Σώτος Σταυράκης και Κωνσταντίνος Γαβριήλ. Είσοδος ελεύθερη. Πληροφορίες τηλ. 25343464 καθημερινά 7.30-14.30.

+ Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Θεάτρου μεταφράστηκε στην ελληνική γλώσσα και πραγματοποιήθηκε κινηματογραφημένη ανάγνωσή του από τους ηθοποιούς Νεοκλή Νεοκλέους, Αννίτα Σαντοριναίου, Μαριάννα Καυκαρίδου και τον σκηνοθέτη Νίκο Χαραλάμπους. Την κινηματογράφηση ανέλαβε ο Μιχάλης Γεωργιάδης. Το φιλμάκι θα αναρτηθεί στο YouTube, στις ιστοσελίδες www.iti-worldwide.org, www.world-theatre-day.org και στην ιστοσελίδα του Κυπριακού Κέντρου www.cyprus-theatre-iti.org.

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Previous post:

Next post: