Post image for «Ενάντια στη λήθη» | έκθεση στον «Πολίτη»

«Ενάντια στη λήθη» | έκθεση στον «Πολίτη»

03/06/2013

Εβδομήντα πέντε ομιλητές αναδεικνύουν τη σημαντικότητα της τυπογραφίας στις ζωές μας στο πλαίσιο του συνεδρίου με τη θεματική «Ενάντια στη Λήθη» – Μια έκθεση με το ίδιο θέμα στο ισόγειο της εφημερίδας «Πολίτης» υπενθυμίζει την τυπογραφική ιστορία της χώρας μας και τη δύναμη της οπτικής επικοινωνίας που οφείλουμε να μην ξεχνάμε

 

Ήδη, το 1982, ο Αμερικανός Γουόλτερ Τζ. Ονγκ εισήγαγε στη βιβλιογραφία του το θέμα που θα τον απασχολούσε εφεξής, διατυπώνοντας τη θέση ότι η εγγραμματοσύνη επιδρά με συγκεκριμένο τρόπο στην ανθρώπινη συνείδηση και γνωστικότητα*. Αιώνες μετά την ανάπτυξη της αλφαβητικής εκτυπωτικής μηχανής στην Ευρώπη, ο Ονγκ ήταν σε θέση να διαπιστώσει πως «η τυπογραφία, πολύ περισσότερο από τη γραφή, υπονοεί ότι οι λέξεις είναι πράγματα», και ότι, ξανά, η τυπογραφία «τοποθετεί τις λέξεις στον χώρο πιο αμείλικτα απ’ όσο έκανε ποτέ η χειρογραφία».

Γιορτάζοντας μια ιστορία εκατοντάδων χρόνων τυπογραφίας και χιλιάδων επιπτώσεων στην καθημερινότητά μας, πραγματοποιείται και φέτος -σε πείσμα των καιρών- το Παγκόσμιο Συνέδριο Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας [ICTVC], στη Λευκωσία.

Η 5η έκδοση του συνεδρίου διοργανώνεται από το Ινστιτούτο Μελέτης Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας, το τμήμα Σχεδιασμού και Πολυμέσων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και το Ινστιτούτο Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας και το υποστηρίζουν εκπαιδευτικά ιδρύματα, φορείς και μουσεία του εξωτερικού. Η εφημερίδα «Πολίτης» δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα των υποστηρικτών του εν λόγω συνεδρίου, το οποίο είναι διεθνώς καθιερωμένο ως ένα από τα σημαντικότερα συνέδρια στον χώρο του graphic design.

Ενάντια στη λήθη

Είναι η δεύτερη φορά που το Παγκόσμιο Συνέδριο Τυπογραφίας και Οπτικής Επικοινωνίας πραγματοποιείται στην Κύπρο. Ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη το 2002 και πεισματικά πραγματοποιείται κάθε χρόνο, συγκεντρώνοντας ομιλητές οι οποίοι έχουν κερδίσει επάξια μια θέση στην ιστορία της τέχνης που μετατρέπει την προφορική γλώσσα σε γραφική μορφή.

Εβδομήντα πέντε ομιλίες, πέντε εργαστήρια, προβολές, συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας και μια έκθεση που θα φιλοξενήσουμε στο ισόγειο της εφημερίδας «Πολίτης» αποτελούν το πρόγραμμα του φετινού συνεδρίου, θέμα του οποίου είναι «Ενάντια στη λήθη» και παρουσιάζεται από τον δρα Κλήμη Μαστορίδη, καθηγητή Τυπογραφίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και εμπνευστή του ICTVC:

«Τα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά, πολιτιστικά και περιβαλλοντικά ζητήματα που αφορούν όλους επιβάλλουν έναν νέο τρόπο σκέψης. Ενώ όμως κοιτάμε μπροστά, δεν πρέπει να λησμονούμε τα μαθήματα του παρελθόντος. Ποιος υπήρξε ώς τώρα ο ρόλος της οπτικής γλώσσας ενάντια στη λησμοσύνη και τι πρόκειται να συμβεί στο μέλλον;».

Τον τίτλο του συνεδρίου μοιράζεται και η έκθεση που θα πραγματοποιηθεί στον χώρο όπου σήμερα στεγάζονται τα γραφεία της εφημερίδας μας και που παλαιότερα υπήρξε η έδρα ενός από τα πιο ιστορικά τυπογραφεία του νησιού, αυτό των Αδελφών Ζαβαλλή.

«Σε αυτόν τον χώρο, που μας παρουσιάζει μια οπτική γωνία του παρελθόντος, μια σειρά από σύγχρονα έργα οπτικής επικοινωνίας μας δείχνουν με ποιον τρόπο το παρελθόν διαμορφώνει το παρόν και πώς το παρόν σχηματίζει τον πολιτισμό του αύριο. Τα έργα που εκτίθενται μας θυμίζουν πόσο σημαντικό είναι να διερευνούμε και να κατανοούμε τη χρήση του οπτικού σχεδιασμού ως ένα μέσο επικοινωνίας σε τοπικό αλλά και παγκόσμιο επίπεδο», αναφέρουν οι Εύη Τσελίκα και Μαρία Σταυρίδη, καθηγήτριες στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας που επιμελούνται την έκθεση του 5ου ICTVC.

«Η απόφαση του ‘Π’ να στεγαστεί στα Τυπογραφεία Ζαβαλλή, όπου για μισό αιώνα γραφόταν μέσα από τις εφημερίδες η ιστορία του τόπου, ήταν απόλυτα συνειδητή», σημειώνει με τη σειρά του ο σύμβουλος έκδοσης της εφημερίδας Πολίτης, Διονύσης Διονυσίου. «Εξίσου συνειδητοποιημένα στηρίζουμε σήμερα τους ανθρώπους που με πάθος εξερευνούν τα θέματα της τυπογραφίας και της οπτικής επικοινωνίας. Καθώς το τυπογραφικό χαρτί υποχωρεί στη θέα του ψηφιακού κόσμου, επιμένουμε να υπενθυμίζουμε με τη σειρά μας τα όσα σημαντικά εντυπώθηκαν -και θα συνεχίσουν να εντυπώνονται- στη συλλογική μας μνήμη, μέσα από την καταγραφή των γεγονότων και επομένως της ιστορίας μας».

Από τη Νέα Υόρκη στη Λευκωσία

Είκοσι έξι εικονογραφημένες αφίσες με ένα ολοκληρωμένο λατινικό αλφάβητο θα αποτελέσουν τον κύριο κορμό της έκθεσης που θα εγκαινιαστεί στον «Πολίτη» την Παρασκευή 7 Ιουνίου.

koen3-1

Πρόκειται για τη σειρά αφισών ArtPhabetπου σχεδίασε ο διεθνούς φήμης καλλιτέχνης Βίκτωρ Κοέν [Viktor Koen] και παρουσιάστηκαν στο μετρό της Νέας Υόρκης ως μέρος του πρότζεκτ ‘Subway Posters’ του School of Visual Arts της Νέας Υόρκης [SVA], με τίτλο The ABCs of SVA: Art, Business, Culture.

«Ο Στίβεν Χέλερ χαρακτηρίζει τις αφίσες αυτού του πρότζεκτ ως ‘το διαμάντι στo στέμμα κάθε σχεδιαστή ή εικονογράφου’. Εγώ τις λέω ‘πλήρη κύκλο’», αναφέρει ο Κοέν.

«Άλλωστε, μια απ’ αυτές τις αφίσες μού έδωσε το έναυσμα να μπω στην εν λόγω σχολή, πριν από δύο δεκαετίες [ήταν μια αφίσα που έλεγε ‘γιατί να είσαι καλός όταν μπορείς να είσαι τέλειος;’].

Ανάμεσα στους ανθρώπους που δημιούργησαν τέτοιες αφίσες περιλαμβάνονται θρύλοι του είδους, όπως οι Milton Glaser, Paul Davis, Tony Palladino, Louise Fili, James Victore, Stefan Sagmeister, Gail Anderson, James McMullan, Paula Scher, Henry Wolf και Stephen Kroninger, για να ονομάσω μερικούς. Το πρότζεκτ κοσμεί περισσότερες από 400 πλατφόρμες σε ολόκληρη τη Νέα Υόρκη για μήνες.

Τα γράμματα που παρουσιάζονται έχουν δημιουργηθεί από εργαλεία παραγωγής τέχνης. Φωτογράφισα ό,τι είχα από τις παλιές καλές εποχές, περιλαμβανομένου του περιεχομένου κουτιών που δεν είχα ανοίξει για χρόνια. Έκανα όμως και μυστικές φωτογραφίσεις σε καταστήματα με είδη τέχνης. Βλέποντάς τις παντού [ναι, ενθουσιαζόμουν κάθε φορά, κυρίως όταν έβλεπα τον κόσμο να τις επεξεργάζεται από κοντά], εκτίμησα την καθαρότητά τους, σε σχέση με το υπόγειο περιβάλλον όπου παρουσιάζονταν. Αντίθετα με την γραφιστική γλώσσα που κυριαρχεί στους σταθμούς του Μετρό, παρέχουν ένα διάλειμμα με την γαλήνια πολυπλοκότητα και φωτεινότητά τους. Μια λιτή γραμμή παρουσιάζει ένα περίπλοκο μήνυμα στο κοινό εν κινήσει: «Αλλάξτε τη ζωή σας κάνοντας την τέχνη μέρος του αλφαβήτου σας, ένα γράμμα κάθε φορά».

typography_mailartMail Art

Οι Les Yper Yper, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, προσκάλεσαν δημιουργούς από όλο τον κόσμο να καταθέσουν πρωτότυπα ταχυδρομικά εικαστικά έργα που να σχετίζονται με τη θεματική του συνεδρίου «Ενάντια στη Λήθη». Η ταχυδρομική τέχνη είναι ένα καλλιτεχνικό ρεύμα που επικεντρώνεται στη χρήση των ταχυδρομικών υπηρεσιών για την αποστολή μικρή κλίμακας έργων τέχνης. Αποτελεί μέρος του καλλιτεχνικού ρεύματος Fluxus των δεκαετιών του 1950 και ’60, αλλά έχει πλέον εξαπλωθεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην έκθεση θα παρουσιαστούν έργα καλλιτεχνών που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση.

typography1

Βίντεο

Τρία βίντεο θα προβάλλονται στο πλαίσιο της έκθεσης:

Το Raw/Πρώτη Ύλη της Αλίκης Χιωτάκη περιγράφει τη διαδικασία εκτύπωσης μιας εφημερίδας μέσα από τη διαδοχική αλληλουχία εικόνων και ήχου, οι οποίες εναλλάσσονται ρυθμικά. Με την απουσία ανθρώπινης μορφής στο βίντεο, οι εικόνες από τις μηχανές δημιουργούν την αίσθηση μιας οργανικής κατάστασης όπου η πρώτη ύλη [το χαρτί] υπόκειται σε μια σειρά από μεταμορφώσεις μέχρι να πάρει την τελική του μορφή. Τα γυρίσματα έγιναν στο τυπογραφείο όπου τυπώνεται η εφημερίδα “Χανιώτικα Νέα”.

Το Heather at Yr Ocar της δρος Rebecca Thomas εξερευνά μέσα από την κινούμενη εικόνα ένα συναισθηματικό τοπίο που συνδέει την ίδια με την παιδική της ηλικία και τις αναμνήσεις της. Το βίντεο καταπιάνεται με την ιδέα της μνήμης, της λήθης και της ανάμνησης, μέσα από τη σχέση του σώματος και τη σύνδεσή του με το φυσικό τοπίο, ειδικότερα αυτό που διαμορφώνει τα παιδικά μας χρόνια.

Το in.ef.fa.ble, των δρων Rebecca Thomas και Alan Clark είναι αποτέλεσμα της έρευνά τους γύρω από έννοιες και εμπειρίες που συνδέονται με το νερό και τη φυσική του ρευστή μορφή. Δημιουργούν διασυνδέσεις με το πέρασμα του χρόνου, τη ροή του νερού, την κινούμενη εικόνα, τον ρυθμό και την ημιδιαφανή ιδιότητα του βίντεο ως εικαστικού υλικού.

* Walter J. Ong, «Προφορικότητα και Εγγραμματοσύνη», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

+ H έκθεση «Ενάντια στη Λήθη» παρουσιάζεται από αύριο Δευτέρα στο ισόγειο της εφημερίδας «Πολίτης» και μέχρι τις 15 Ιουνίου. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα δοθούν την Παρασκευή 7 Ιουνίου, στις 20:00. Ώρες λειτουργίας, 09:00-19:00 καθημερινά και Σάββατο 09:00-13:00.

ΠΑΡΑΘΥΡΟ | ΠΟΛΙΤΗΣ

Previous post:

Next post: