Post image for Η άλλη μουσική στην Κύπρο

Η άλλη μουσική στην Κύπρο

03/08/2015

Γράφει ο Πέτρος Λαζάρου 

Εδώ και μια εικοσαετία περίπου στον τόπο μας έχει δημιουργηθεί μια αξιοπρόσεκτη μουσική σκηνή με δημιουργούς ποικίλων μουσικών προσανατολισμών κι ενδιαφερόντων, οι οποίοι αναζητούν τρόπους έκφρασης μέσα από μικρούς χώρους και αυτοκυκλοφορίες ψηφιακών δίσκων. Αν κι ακόμη είναι στα σπάργανα οι κυπριακές παραγωγές, αν μη τι άλλο, κομίζουν τις ειλικρινείς και καλοπροαίρετες προθέσεις των δημιουργών τους.

Επιπλέον, κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει ότι η μουσική που κυοφορείται στους δρόμους και τα σοκάκια λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στην ασφυκτική χυδαιότητα που έφτασε στο σημείο να προβάλλει τηλεοπτικούς διαγωνισμούς τραγουδιού και χορού με παιδάκια, τους οποίους ανερυθρίαστα καμαρώνει η Αρχή Ραδιοτηλεόρασης από τα έδρανά της! Συμμετέχοντας κι αυτή με τη σειρά της σ’ αυτό το αίσχος που δεν διστάζει να εγκλωβίσει ακόμη και την παιδική αθωότητα στο ευτελές κι αιμοσταγές σχέδιο των καναλαρχών που κανοναρχούν συμπεριφορές και ήθη, με απώτερο στόχο τον πλουτισμό και την επιβουλή της δικής τους εξουσίας-κενοδοξίας, οδηγώντας μια ολάκερη κοινωνία στο πυρ σαν σύγχρονοι Νέρωνες.

Καλή ακρόαση…

Oregano Infused
Tricoolore 2014

9-ΔΙΣΚΟΙ TRICOOLORE

Οι Tricoolore ιδρύθηκαν από τους Άγγελο Δούκα (πλήκτρα), Βασίλη Βασιλείου (τύμπανα, κρουστά) και Νίκο Δούκα (μπάσο, λούπες), και μέχρι τώρα έχουν μια σημαντική παρουσία στα μουσικά δρώμενα του τόπου, παίζοντας σε διάφορους χώρους και φεστιβάλ. Το «Oregano Infused» είναι το πρώτο τους άλμπουμ και σε αυτό περιέχονται 9 συνθέσεις των μελών του σχήματος, καθώς και μία από εμφάνισή τους στο Ριάλτο.

Αν και στους ίδιους δεν αρέσει να τοποθετούν τη μουσική τους κάτω από διάφορες «ταμπέλες και μουσικά στερεότυπα», παρά ταύτα δεν θα ήταν ιεροσυλία αν λέγαμε ότι αυτή σκιάζεται κάτω από την ομπρέλα της World Jazz, που άρχισε να εμφανίζεται στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα και που συνοπτικά είναι η τζαζ που περιέχει εθνοτικά παραδοσιακά στοιχεία, στοιχεία άλλων λαών και καινοτόμους συνδυασμούς διαφόρων μουσικών ειδών μ’ έντονο το στοιχείο του αυτοσχεδιασμού.

 

Εν πρώτοις, οι συνθέσεις των παιδιών έχουν αρκετά καλά στοιχεία και μελωδικές γραμμές που είναι ελκυστικές, ωστόσο απέχουν ακόμα από το επιθυμητό αποτέλεσμα, που είναι οι «εννιάσημοι λεβέντικοι χοροί να αποδομούνται και με ιδιαίτερο σεβασμό να σμίγουν με την αφρικανική ψυχή της Νέας Ορλεάνης».

Επιπρόσθετα, είναι εμφανής η αδυναμία αφομοίωσης της «τροπικότητας» που επικαλούνται, αφού κατ’ ουσίαν οι συνθέσεις παραμένουν στις βασικές αρχές της τζαζ, ακραγγίζοντας το θέμα αυτό. Και τούτο γιατί η τροπική μουσική απαιτεί πολλή σπουδή, γνώση, εξάσκηση και τριβή για να μπορέσει κανείς ν’ αναπτύξει μελωδίες σε «τετράχορδα» και «πεντάχορδα» ή παραλλαγές με βάση τα «μακάμ» και τους «τρόπους» της μονοφωνικής μουσικής της Ανατολής.
Εντούτοις, το «Oregano Infused» είναι μια καλή δουλειά που αφήνει υποσχέσεις για το μέλλον.

This one’s for the President
Zilla Project
2014

CD Cover

O πρώτος ψηφιακός δίσκος των The Zilla Project με τον τίτλο»This one’s for the President» ηχογραφήθηκε μετά από μια πορεία πέντε χρόνων και πολλών εμφανίσεων σε φεστιβάλ, μουσικές σκηνές, μπαράκια κι άλλους χώρους, όπως μας πληροφορεί το δελτίο Τύπου του συγκροτήματος. Επομένως, το προτεινόμενο μουσικό υλικό είναι απόρροια μιας παλιάς και γόνιμης συνήθειας που θέλει πολλά μουσικά σχήματα να δοκιμάζονται απάνω στο σανίδι και μετά να προχωρούν στη δισκογραφία. Κατ’ αρχάς, η ομαδικότητα, η συνέργεια και η ακριβής τήρηση των παραδεδομένων από το γκρουπ είναι πασιφανείς. Άλλωστε αυτός είναι κι ο γενικός κανόνας που διέπει την blues-rock σκηνή, αφού δεν υπάρχει περίπτωση οι μουσικοί της να παρακινδυνεύσουν τον μουσικό τους προσανατολισμό με κάτι άλλο που θα ξένιζε τους φανατικούς οπαδούς του είδους. Όταν μάλιστα από τη δεκαετία του 1970 και μέχρι σήμερα εκατομμύρια τραγούδια έχουν κυκλοφορήσει με βάση τις προκαθορισμένες αυστηρές μουσικές φόρμες του ηλεκτρικού μπλουζ, που δεν επιτρέπουν κραυγαλέες παρεκκλίσεις.

 

Με άλλα λόγια, σε όσους αρέσει αυτή η μουσική το «This one’s for the President» είναι ακόμα ένα cd στην κατηγορία αυτή, που είτε κυκλοφορούσε στην Κύπρο είτε στην Αμερική καμία αισθητική διαφορά δεν θα έκανε.

 

Colours of Another Sky
Marios Takoushis and Gabriel Karapatakis
2015

 

9-ΔΙΣΚΟΙ COLORS

Οι Μάριος Τακούσιης και Γαβριήλ Καραπατάκης είναι μεταξύ των αξιόλογων σχημάτων που έχουν δημιουργηθεί στον τόπο μας. Από το 2008 έχουν δώσει αρκετές συναυλίες τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, κυκλοφόρησαν τρεις προσωπικούς δίσκους και δεν εκπλήσσομαι που αρκετά ΜΜΕ του εξωτερικού τους έχουν προσέξει. Λόγου χάριν, όταν στο All About Jazz σημειώνεται ότι το «Seven Miles East» (2012) είναι ένα άλμπουμ που θα έκανε πολλά άλμπουμ της κορυφαίας ECM να ντρέπονται, τα σχόλια περιττεύουν! Το άλμπουμ «Colours of Another Sky» που κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες είναι το τρίτο στη σειρά του Μάριου (πιάνο) και του Γαβριήλ (μπάσο) και στηρίζεται στο ίδιο ανθρώπινο μουσικό δυναμικό όπως και στον προηγούμενό τους δίσκο, δηλαδή στους Ζαχαρία Σπυριδάκη (λύρα), David Lynch (σαξόφωνο) και Στέλιο Ξυδιά (τύμπανα). Οι νέες συνθέσεις των παιδιών συνεχίζουν αυτό που ξεκίνησαν από το 2012, δηλαδή να έχουν σαν βάση τη μελωδική τζαζ, την τζαζ «δωματίου», τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό, τον μινιμαλισμό και τη μεσογειακή και παραδοσιακή αίσθηση. Κι όλα αυτά να συντήκονται και να εναρμονίζονται με το συναίσθημα και τη λογική.

Συνάμα, ο»κινηματογραφικός» νόστος είναι διάχυτος παντού κι ενισχύει σε μεγάλο βαθμό την εκφραστική άποψη των συνθετών γύρω από τη μουσική που θέλουν να παίζουν, η οποία όλο και πιο πολύ πλησιάζει στις παρυφές της αισθητικής του Manfred Eicher, του καινοτόμου ιδρυτή της μοναδικής ECM. Πραγματικά είναι μια μουσική κατάθεση που απαιτεί ν’ ακούσεις με προσοχή και σεβασμό, όπως ακούς ένα «νεοκλασικό» έργο μουσικής.

 

Simplicity
Andreas Rodosthenous Ethnic Jazz Ensemble
2015

9-RODOSTHENOUS

Οι «Andreas Rodosthenous Ethnic Jazz Ensemble» αποτελούνται από τους Αντρέα Ροδοσθένους (μπάσο), Άλκη Αγαθοκλέους (νέυ), Γιώργο Μορφίτη (πιάνο) και Στέλιο Ξυδιά (τύμπανα) και σχηματίστηκαν για τις ανάγκες της ηχογράφησης του «Simplicity», του πρώτου προσωπικού ψηφιακού δίσκου του Αντρέα Ροδοσθένους. Το»Simplicity» περιέχει έξι συνθέσεις του Ροδοσθένους και μία του Σάββα Χουβαρτά (που ήταν από τους πρωτεργάτες της τζαζ μουσικής σκηνής στην Κύπρο), από εμφάνισή τους στο Ριάλτο. Προφανώς τ’ όνομα του σχήματος παραπέμπει στην κατηγορία της «έθνικ τζαζ», ή της World Jazz, που εδώ και δεκαετίες ακμάζει κι αυξάνει το ακροατήριό της. Αφού όλο και περισσότεροι μουσικοί της τζαζ -κυρίως Ευρωπαίοι- αναζητούν την έμπνευση στα πολλά και διάφορα μουσικά ρεύματα της Δύσης, της Ανατολής (Εγγύς και Μέσης) και της αφρικανικής ηπείρου.

Παρά ταύτα, θα έλεγα ότι οι συνθέσεις στηρίζονται στις δομές της fusion jazz ως προ την τεχνική, αφήνοντας αραιά και πού χρωματικές πινελιές ως προς το συναίσθημα της άλλης μουσικής της Ανατολικής Μεσογείου, κυρίως λόγω της χρησιμοποίησης του νέυ. Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι η παραγωγή, η ηχογράφηση και η μίξη του cd είναι πολύ καλή, κάτι που θα με ξένιζε αν δεν ήταν, αφού οι μουσικοί της τζαζ ποτέ δεν αδιαφορούν για το ηχητικό αποτέλεσμα.

 

Sikoses
Monsieur Doumani
2015

 

9-ΔΙΣΚΟΙ DOUMANI

Όταν μιλάμε για τους Monsieur Doumani, δεν αναφερόμαστε πια στο τρίο που ξεκίνησε το 2011 με μια σκωπτική διάθεση (σαν φάρσα), από τον Αντώνη Αντωνίου (τζουρά), τον Άγγελο Ιωνά (κιθάρα) και τον Δημήτρη Γιασεμίδη (τρομπόνι), για να μας διασκεδάσει με τη διασκευή κάποιων τραγουδιών της κυπριακής δημοτικής παράδοσης. Αλλά μιλάμε για το τρίο που σήμερα είναι μακράν το πλέον καινοτόμο μουσικό σχήμα που υπάρχει στην Κύπρο. Ήδη μετά από τέσσερα χρόνια τους παρακολουθεί ένα μεγάλο κοινό, οι εμφανίσεις τους τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό είναι μια «γιορτή», τα νούμερα από τις πωλήσεις των δίσκων τους -που οι ίδιοι προωθούν, τηρουμένων των αναλογιών και σε μια εποχή που η αγορά των cd έχει μηδενική ζήτηση- θα ζήλευαν πολλοί καλλιτέχνες μεγάλων ελληνικών δισκογραφικών εταιρειών και αρκετά σοβαρά μουσικά έντυπα και ιστοσελίδες στην αλλοδαπή ασχολούνται μαζί τους, φτάνει κανείς να σερφάρει στο διαδίκτυο και ν’ αρχίσει να μετρά τις διθυραμβικές κριτικές που έχουν γραφτεί και που άρχισαν να γράφονται για τον νέο τους δίσκο.

Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν γι’ αυτήν την επιτυχία των Monsieur Doumani, όπως και πολλά θα μπορούσαν να λεχθούν για τις παραγωγές, τις εμφανίσεις και το επίπεδο της μουσικής τους, θετικά, μα και αρνητικά! Αλλά θα ήθελα να σταθώ στο γεγονός ότι μετά το πρώτο ξάφνιασμα και τον «χαβαλέ» που προκάλεσαν αργά και σταθερά διεκδίκησαν με το ταλέντο και τη σοβαρότητά τους τον σεβασμό και τον πήραν απ’ όλους. Για παράδειγμα, μας ανάγκασαν να δούμε ότι πίσω από το «πανηγύρι» κρύβεται κάτι αυθεντικό, που όσο και να κρατήσει, θα έχουν να λένε οι μελλοντικοί ερευνητές ότι στην Κύπρο του 21ου αιώνα τρεις νέοι άνθρωποι τόλμησαν χωρίς το προσωπείο της παράδοσης να προσεγγίσουν την κυπριακή δημοτική μουσική αναδημιουργώντας την με απόλυτο σεβασμό, αγάπη και ταπείνωση, κι ανασυνθέτοντας τη δική τους μουσική. Τα δικά τους τραγούδια, που κουβαλούν τη χαρά του γλεντιού κι έχουν ως μέτρο τη δημοτική και λαϊκή παράδοση, κι από κει και πέρα το μπλουζ του Μισισιπή, η θρυλική τζαζ των πρώτων χρόνων και η δυναμική της ροκ σμίγει με το μεράκι.

Περιπλέαν, χωρίς φόβο, αλλά με παρρησία έσπευσαν να γράψουν στίχους στην κυπριακή διάλεκτο που χρησιμοποιούμε σήμερα, που πολλές φορές πλευρίζουν στις ακτές της «καυστικότητας» που μεγάλοι Κύπριοι ποιητές του παρελθόντος μάς δίδαξαν. Αντλώντας τη θεματολογία τους μέσα από την καλοπροαίρετη κι ευέλικτη κοινωνιολογική παρατήρηση του περιβάλλοντος χώρου όπου ζουν.

 

Σημειωτέον, δε, ότι όλα αυτά γίνονται μ’ έναν αβίαστο κι απροσποίητο τρόπο, που δεν επιτρέπει σε καμία περίπτωση να παρεισφρήσει ο χλευασμός, η διακωμώδηση, ο χύδην φολκλορισμός κι όλη αυτή η κακόγουστη κι αλλοτριωτική σοβαροφάνεια μιας υποκουλτούρας δήθεν παραδοσιακής που καλλιεργείται στον τόπο μας εδώ και μισό αιώνα. Μιας τραγελαφικής και σαρωτικής κυπριακότητας που ισχυρίζεται ότι συνεχίζει και διασώζει την παράδοση του τόπου και που οι «υμνητές» της την εξαντλούν σε μπιμπελό με ζωγραφισμένους «βρακάδες», σάλες ξενοδοχείων, κρουαζιέρες, φρουτο-χοροεσπερίδες κι εμετικές τηλεοπτικές παραγωγές, με αποκορύφωμα τον διαγωνισμό κυπριακού τραγουδιού στο ΡΙΚ. Παρεμπιπτόντως, θα συνιστούσα στους Monsieur Doumani, εάν κι εφόσον δεν το έχουν πράξει, να ρίξουν μια ματιά στους κορυφαίους Τρίο Συ.Κα.Λυ., γιατί πολλά τους συνδέουν, και εισηγούμαι στον επόμενό τους δίσκο να διασκευάσουν το κορυφαίο τους τραγούδι «Ο καφκάς του αντρόγυνου» σε ποίηση του Παύλου Λιασίδη.

Με άλλες λέξεις, ο Αντώνης, ο Άγγελος και ο Δημήτρης κατάφεραν μέσα από μια αριστοφανική γενετήσια ορμή να εκφράσουν το κυπριακό γίγνεσθαι χωρίς κλαυθμούς για χαμένες γειτονιές, αξίες, ιδανικά και γλάστρες, αλλά παλικαρίσια να λαλήσουν γι’ αυτό που είμαστε σήμερα. Τέλος, να με συγχωρέσουν οι αναγνώστες που δεν έχω γράψει τίποτα για τις «Sikoses», τον ωριμότερο και καλύτερο δίσκο τους, αλλά επαναλαμβάνω: οι Doumani δεν εξαντλούνται σε μια στείρα κι άγονη από καθέδρας κριτική πέντε η έντεκα τραγουδιών, αλλά είναι κάτι παραπάνω από τη μουσική που παίζουν.

Leave a Comment

{ 0 comments… add one now }

Previous post:

Next post: