Post image for ΠΑΦΟΣ 2017 | Η μεταμόρφωση της πόλης

ΠΑΦΟΣ 2017 | Η μεταμόρφωση της πόλης

03/01/2017

Γράφει ο Κώστας Νάνος

Με όλα όσα μεσολάβησαν από το 2012 μέχρι το 2017 ούτε και ο πιο αισιόδοξος παφίτης δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι το χρονικό διάστημα από το 2014 μέχρι τέλη του 2016 στην πόλη θα άρχιζε η υλοποίηση όλων αυτών των έργων που είχαν προγραμματιστεί.

Ακόμα και για τα έργα που υποτίθεται ότι ήταν ώριμα όπως η ανάπλαση του εμπορικού κέντρου για το οποίο οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί είχαν ολοκληρωθεί πριν από 15 χρόνια, υπήρχαν κενά και ελλείψεις που καθιστούσαν την υλοποίησή τους αβέβαιη. Για τα υπόλοιπα έργα, όπως για παράδειγμα η ανακαίνιση του Μαρκίδειου Θεάτρου, τα προβλήματα φαίνονταν ανυπέρβλητα.

Όλα αυτά τα έργα που είχαν προταθεί στο περίφημο Bidbook όχι μόνον εκτελούνται, αλλά σ’ αυτά έγιναν και ουσιαστικές επεκτάσεις. Για παράδειγμα, η ανάπλαση της πλατείας Κένεντι δεν έμεινε στους σχεδιασμούς που είχαν γίνει πριν από 15 χρόνια, συμπεριλήφθηκε ο χώρος του πρώην τουρκοκυπριακού γυμνασίου το οποίο κατεδαφίστηκε, ενώ μετακινήθηκαν όλα τα αυθαίρετα υποστατικά από τον χώρο της αστυνομικής διεύθυνσης. Στο Χάνι του Ιμπραχήμ προστέθηκαν αναβαθμίσεις οι οποίες ουσιαστικά άλλαξαν σε μεγάλο βαθμό την αρχική ιδέα ως προς τη λειτουργικότητα και την αξιοποίηση του χώρου. Η ευθύνη για την υλοποίηση των έργων αφορούσε αποκλειστικά τον Δήμο Πάφου όμως πέρα από τις βασικές ιδέες που είχαν κατατεθεί από την ομάδα υποδομών του “Πάφος 2017” υπήρξε συμβολή και στην εξέλιξη των έργων. Η χρυσή ευκαιρία, όπως είχε χαρακτηριστεί για την Πάφο η ανάληψη του τίτλου της πολιτιστικής πρωτεύουσας, αξιοποιήθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τελικά παρότι οι συνθήκες δεν ήταν και οι καλύτερες. Όχι μόνον υλοποιούνται τα έξι βασικά έργα που είχαν προταθεί, αλλά προστέθηκαν άλλα 10 τα οποία μεταμορφώνουν την Πάφο.

Η ψυχή

Μία από τις πλέον γνωστές φυσιογνωμίες του “Πάφος 2017” είναι ο αρχιτέκτονας Γιάννης Κουτσόλαμπρος ο οποίος την περίοδο της ετοιμασίας του φακέλου για την διεκδίκηση της πολιτιστικής πρωτεύουσας είχε παίξει καθοριστικό ρόλο, δημιουργώντας μαζί με άλλους την περίφημη ομάδα υποδομών του οργανισμού η οποία επεξεργάστηκε τα έργα. Η προσφορά του συνεχίστηκε από τη θέση του μέλους του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού. Για τον ίδιο τα πιο σημαντικά έργα που εκτελούνται και συνέβαλαν, ώστε η Πάφος να κερδίσει τον τίτλο ήταν η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, το Χάνι και η ανάπλαση του Μουττάλου. Αυτά τα τρία έργα σχετίζονται με την πανάρχαια, αλλά και τη σύγχρονη ιστορία της Πάφου. Η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, δηλαδή του αρχαιολογικού πάρκου, με τα περίφημα ψηφιδωτά, τον λόφο του Φάμπρικα με τις σπηλιές και το Ελληνιστικό θέατρο μέχρι την Αγία Κυριακή και τη στήλη του Αποστόλου Παύλου θα αποτελέσει τον πυρήνα για τις ξεναγήσεις των ξένων επισκεπτών. Δυστυχώς αυτό είναι το μοναδικό έργο το οποίο ήταν το πιο ώριμο και εξασφαλίστηκε από το 2015 η χρηματοδότηση, όμως το ανέλαβε το Τμήμα Δημοσίων Έργων και ξεκίνησε να υλοποιείται τελευταίο. Το Χάνι του Ιμπραχήμ είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό έργο που εκτελείται σε αυτήν τη φάση και αναμένεται να παραδοθεί τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για ένα σύνολο κτηρίων-καταστημάτων τα οποία θα μετατραπούν σε χώρους πολιτισμού και αναβίωσης της παράδοσης.

Λαγούμια και σπηλιές

Στη διάρκεια των εργασιών στο Χάνι εντοπίστηκαν δύο πηγάδια τα οποία οδηγούσαν σε λαγούμια, τα οποία ήταν αδύνατον να εξερευνηθούν. Τα λαγούμια εκτιμάται ότι έγιναν την περίοδο του ’60 από τους Τουρκοκυπρίους ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, επικοινωνούσαν μεταξύ τους και ουσιαστικά ήταν η κρυψώνα και η δίοδος διαφυγής τους. Οι μελετητές θέλοντας να κρατήσουν ζωντανές τις μνήμες διατήρησαν τα πηγάδια, τοποθετώντας γυάλινες προθήκες για να είναι θεατά.

Η ανάπλαση της πλατείας του Μουτάλλου και η αξιοποίηση των σπηλιών είναι ένα ακόμα έργο το οποίο συνδέεται με τη σύγχρονη ιστορία της πόλης. Στη συνοικία του Μουτάλλου διαμένουν μετά το 1974 πρόσφυγες από τη Μόρφου, την Κερύνεια και την Αμμόχωστο. Από τη δεκαετία του ’60 μέχρι τώρα δεν έγινε οποιοδήποτε έργο ή καινούργιο κτήριο πλην του νέου δημοτικού σχολείου το οποίο ολοκληρώθηκε πριν έναν χρόνο. Για πρώτη φορά ο Μούταλλος συνδέεται με την υπόλοιπη πόλη από το εμπορικό κέντρο και το τζαμί μέχρι την άκρη της συνοικίας όπου βρίσκονται οι εντυπωσιακές σπηλιές. Εκεί την περίοδο των συγκρούσεων κρύβονταν τα γυναικόπαιδα. Τώρα αυτοί οι χώροι θα φωτιστούν και θα αξιοποιηθούν ως φόντο για τη διοργάνωση εκδηλώσεων.

Έργα υποδομής

Αυτήν την περίοδο στην Πάφο εκτελούνται 16 μικρά και μεγάλα έργα με προϋπολογισμό πέραν των 45 εκατ. ευρώ. Τα πιο σημαντικά έργα αφορούν τον παραδοσιακό πυρήνα στον οποίο δεσπόζουν τα νεοκλασικά κτήρια, το ρημαγμένο και εγκαταλειμμένο για χρόνια ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης, καθώς επίσης η ξεχασμένη και υποβαθμισμένη πρώην τουρκοκυπριακή συνοικία του Μουτάλλου. Παράλληλα αναβαθμίζεται η παραδοσιακή αγορά και η Πάφος αποκτά σύγχρονο θέατρο και άλλους δύο χώρους για τον πολιτισμό και όχι μόνον, όπως είναι το πρώην Αττικόν και το Χάνι του Ιμπραχήμ. Σε λίγους μήνες η Πάφος θα διαθέτει ένα υπερσύγχρονο θέατρο, καθώς το Μαρκίδειο ουσιαστικά ανεγείρεται από το μηδέν. Με πολύ μεγάλη καθυστέρηση δυστυχώς άρχισε να υλοποιείται και το έργο της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων. Είναι παραδεκτό από όλους ότι αυτήν την περίοδο στην Πάφο εκτελούνται παρεμβάσεις αυτού του μεγέθους για πρώτη φορά μετά τη δεκαετία του ’50. Με την ολοκλήρωση των έργων η Πάφος σε λίγους μήνες θα είναι μιαν άλλη πόλη. Τα περισσότερα και πιο ουσιαστικά έργα είχε προγραμματιστεί να παραδοθούν τέλη του Δεκέμβρη και αρχές του 2017. Δυστυχώς όμως δεν θα είναι ολοκληρωμένα, παρά μόνον ορισμένα τμήματά τους. Ο κυριότερος λόγος είναι τα απρόοπτα που υπήρξαν όπως για παράδειγμα η αναβάθμιση της στατικότητας του Αττικόν, ο εντοπισμός αρχαίων τάφων, αλλά και οι αντιδράσεις επηρεαζόμενων όπως ήταν στην περίπτωση του Μαρκίδειου η βιοτεχνία μαρμάρων και του συνεργείου αυτοκινήτων τα οποία έπρεπε να απομακρυνθούν. Ένας ακόμα λόγος για τις καθυστερήσεις που παρουσιάζονται είναι και οι καιρικές συνθήκες. Από τις αρχές του Δεκέμβρη οι βροχές δεν επέτρεψαν την πρόοδο των εργασιών στις πλατείες μπροστά από το Δημοτικό Μέγαρο Πάφου. Ωστόσο υπάρχει αισιοδοξία ότι οι μέρες που υπολείπονται μέχρι τις 28 Ιανουαρίου, οπότε προγραμματίστηκε η τελετή έναρξης της πολιτιστικής πρωτεύουσας, οι πλατείες θα παραδοθούν. Στην πλατεία 28ης Οκτωβρίου στο μέσον των επιβλητικών νεοκλασικών κτηρίων θα γίνει η τελετή έναρξης.

Πέρα από το κέντρο της πόλης και τα έργα αναπλάσεων σε εξέλιξη βρίσκονται και άλλα έργα τα οποία θα συμβάλουν στη νέα αναβαθμισμένη εικόνα της Πάφου. Τα έργα αυτά είναι η επέκταση του Δικαστικού Μεγάρου, των νέων κτηρίων της Αστυνομίας και η αναβάθμιση του αρχαιολογικού μουσείου. Διαμορφώνονται επίσης οι είσοδοι της πόλης και 10 πάρκα-παιδότοποι. Στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της πόλης ο Δήμος Πάφου σε συνεργασία με την Επαρχιακή Διοίκηση και την Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, προχώρησαν σε αποκατάσταση των προσόψεων κτηρίων τόσο πέριξ της πλατείας Κένεντι όσο και του εμπορικού κέντρου. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό και θα αναδειχθεί μόλις παραδοθούν τα έργα ολοκληρωμένα. Σε κάθε περίπτωση στο “Πάφος 2017” έχουν βρει και εναλλακτικές λύσεις τουλάχιστον για την τελετή έναρξης της πολιτιστικής πρωτεύουσας σε περίπτωση που είτε λόγω καιρικών συνθηκών ή άλλων απρόβλεπτων εξελίξεων δεν καταστεί εφικτή η πραγματοποίηση της εκδήλωσης στον υπαίθριο χώρο της πλατείας 28ης Οκτωβρίου. Αυτό όμως που έχει σημασία είναι πως όλα αυτά τα έργα υλοποιούνται και θα μείνουν στην πόλη ως η σφραγίδα του “Πάφος 2017”.

Μελλοντικά έργα

Πολλά από τα έργα που υλοποιούνται σήμερα στην Πάφο θα έπρεπε να είχαν γίνει πριν 10 και 20 χρόνια. Εξαιτίας της απουσίας τους το κέντρο της πόλης όπως και το ιστορικό εμπορικό κέντρο ακολουθούσε μια φθίνουσα πορεία και η καρδιά της πόλης ουσιαστικά χτυπούσε στην τουριστική περιοχή. Η αναζωογόνηση του ιστορικού κέντρου όπως εκτιμάται δεν θα γίνει αυτόματα. Πέρα από τα έργα απαιτούνται και άλλες πρωτοβουλίες. Οι δύο μεγάλες παρεμβάσεις που σχεδιάζονται άμεσα και για τις οποίες διατέθηκαν κονδύλια από τον προϋπολογισμό του δήμου για το 2016 αφορούν τα γραμμικά πάρκα στην ανατολική και δυτική πλευρά της Πάφου. Σήμερα είναι ρέματα που διασχίζουν κάθετα την Πάφο από τα Κονιά μέχρι τα Λιμνάρια και από τη Μεσόγη μέχρι την παραλιακή περιοχή της Χλώρακας αυτά βρίσκονται πνιγμένα στα σκουπίδια και είναι απροσπέλαστα. Ο σχεδιασμός θα προβλέπει πεζόδρομους – ποδηλατόδρομους, φωτισμό, πάρκα και παιδότοπους. Προωθείται επίσης ο δυτικός παρακαμπτήριος, ώστε να ολοκληρωθεί ο περιφερειακός δακτύλιος της Πάφου που θα απελευθερώσει τις κεντρικές οδικές αρτηρίες. Την ίδια στιγμή προωθείται η μελέτη για το παραλιακό μέτωπο από τα Μπάνια μέχρι την πλαζ του ΚΟΤ στη Γεροσκήπου και αρχίζει η υλοποίηση της μελέτης για το δυτικό παραλιακό μέτωπο. Ο στόχος να συνεχίσει η Πάφος να είναι ένας ποιοτικός τουριστικός προορισμός και να μπορεί να κρατήσει το 38% του συνολικού τουριστικού ρεύματος της Κύπρου ως το κέντρο της τουριστικής βιομηχανίας μπορεί να επιτευχθεί με όλες αυτές τις υποδομές που προωθούνται και την κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα. Στο πλαίσιο της γενικότερης προσπάθειας αναμόρφωσης και αναβάθμισης της πόλης προωθείται η μετακίνηση των πρατηρίων βενζίνης, η δημιουργία ή αναβάθμιση 10 χώρων πρασίνου και η διαμόρφωση των εισόδων της πόλης.

Αναζωογόνηση

Τα έργα που υλοποιούνται, από μόνα τους δεν μπορούν να αλλάξουν την πόλη και να την αναζωογονήσουν. Πέρα από την ιδιωτική πρωτοβουλία η οποία άρχισε να εκδηλώνεται ο Δήμος Πάφου προωθεί μια πολιτική αξιοποίησης ως πανσιόν όλων των ορόφων στα τ/κ κτήρια, πυκνά δρομολόγια λεωφορείων απευθείας στο κέντρο της πόλης από τις τουριστικές περιοχές και την παροχή διευκολύνσεων και κινήτρων στους επισκέπτες. Από μελέτη που είχε γίνει παλαιότερα είχε διαπιστωθεί πως ούτε το 10% των τουριστών που περνούσαν τις διακοπές τους στην Πάφο δεν επισκέπτονταν το κέντρο της πόλης. Τώρα δημιουργούνται οι προϋποθέσεις, ώστε αυτή η σχέση να αλλάξει και να αντιστραφεί. Άλλωστε αυτός ήταν και ο βασικός άξονας των επιχειρημάτων που το “Πάφος 2017” και ο δήμος πρότειναν τα συγκεκριμένα έργα στο κέντρο της πόλης.

 

10-ypodomes2

10-ypodomes3

10-ypodomes1

Previous post:

Next post: