Post image for ΒΙΒΛΙΟ | Γκαίρλιτς

ΒΙΒΛΙΟ | Γκαίρλιτς

20/03/2017

Γράφει η Αίγλη Τούμπα

Της Βίβιαν Πλουμπή-Αβρααμίδου
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια

Ξεκίνησε τη συγγραφική της περιπέτεια μ’ ένα μυθιστόρημα που μιλάει για το Βαρώσι. Την πόλη στην οποία γεννήθηκε κι έζησε μέχρι το 1974. Θέλησε να καταθέσει τις αναμνήσεις της πριν αυτές ξεθωριάσουν, πριν ρημάξουν στον χρόνο όπως η ίδια η πόλη… και δικαιολογημένα το βιβλίο της “Όταν θα πέσουν τα μαύρα”, βραβεύτηκε με το Α’ Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας.

Ένα χαρούμενο πρόσωπο, ένα μόνιμα ζωγραφισμένο χαμόγελο, μια ανεξήγητα θετική αύρα ήταν τα πρώτα σημεία που εντόπισα στην Βίβιαν γνωρίζοντας την πριν μερικά χρόνια. Η κομψή της φιγούρα, η κοκέτικη αρχοντιά της, και το αφοπλιστικό της χαμόγελο, σου δίνει την άνεση χώρου μέσα στη κουβέντα να εκφράσεις και να εκφραστείς.
Στα βιβλία της οι ήρωες της, απλοί καθημερινοί άνθρωποι, κινούνται ελεύθερα με τα πάθη τους, πλέκονται περίτεχνα μέσα στους ρόλους τους και αποδίδουν μέσα από πλοκή και φαντασία, ζουν και κινούνται με μοναδική άνεση και αναδύουν μια φρεσκάδα έστω κι αν ασχολούνται με το παρελθόν, διασταυρώνονται μέσα από άλλες εποχές, με περιγραφές γλαφυρές, το ίδιο και τα συναισθήματα, που καταφέρνει να τα μεταφέρει στο χαρτί και να σε αγγίξουν να σε συγκινήσουν και να σε ταξιδέψουν, μυρωδιές που αναδύουν το παρελθόν, εικόνες, σκηνές του χθες και του σήμερα δοσμένες με μαεστρία.

Μέσα από τις σελίδες του καινούργιου της βιβλίου η Βίβιαν μάς μεταφέρει στην πόλη Γκαίρλιτς της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Σεπτέμβριος 1916: φθάνουν εκεί με τρένο από τη Δράμα, 6.100 Έλληνες στρατιώτες, 430 αξιωματικοί, δυνάμεις της ελληνικής χωροφυλακής, στρατιωτικοί υπάλληλοι, 93 γυναίκες αξιωματικών και πέντε παιδιά. Ήταν όλη η δύναμη του Δ’ Σώματος Στρατού μαζί με τον οπλισμό της, που είχε παραδοθεί στις γερμανικές δυνάμεις και έζησε στην “αιχμαλωσία”, συμβιώνοντας με τους κατοίκους της ξένης πόλης. Η θερμή φιλοξενία των πρώτων ημερών δεν είχε συνέχεια και ούτε ήταν εύκολο, καθώς η Γερμανία ήταν σε πόλεμο και ούτως ή άλλως υπήρχαν ελλείψεις. Για τους απλούς στρατιώτες όμως, η κατάσταση ήταν μαρτυρική… Η συγγραφέας επισκέπτεται την πόλη. Σε κάθε γωνιά και σοκάκι τοποθετεί τους δικούς της ήρωες. Ανάμεσα σ’ αυτούς ένα Κερκυραίος, ένα Κύπριος και ένα Κρητικός. Δύσκολα χρόνια, αλλεπάλληλοι πόλεμοι, ρευστά σύνορα, εθνικός διχασμός, προσφυγιά, πόνος. Και μέσα σ’ όλα αυτά μια δυνατή φιλία.

Η Βίβιαν Πλουμπή-Αβρααμίδου μάς αποκαλύπτει για το βιβλίο της:

“Γκαίρλιτς είναι το όνομα μιας πανέμορφης γερμανικής πόλης στην όχθη του ποταμού Νάισε, στα σύνορα, δηλαδή, της χώρας με την Πολωνία. Όταν επιλέξαμε να την επισκεφτούμε για πρώτη φορά με τον άντρα μου, σε μια από τις συχνές σαββατοκυριακάτικες εξορμήσεις μας από Πράγα, δεν είχα ιδέα πως τα ίδια πλακόστρωτα στενά στα οποία σεργιανίζαμε, είχαν κάποτε πατήσει εφτά χιλιάδες ζευγάρια ελληνικά άρβυλα. Όχι σαν κατακτητές, ούτε όμως και σαν αιχμάλωτοι, με την έννοια που ξέρουμε. Μα σαν ιδιότυποι φιλοξενούμενοι του γερμανικού κράτους και μάλιστα, εν καιρώ πολέμου. Την απίστευτη αυτή ιστορία θα γνώριζα με κάθε λεπτομέρεια μέσα από την εμπεριστατωμένη μελέτη του Γεράσιμου Αλεξάτου “Οι Έλληνες του Γκαίρλιτς, 1916-1919”. Τελειώνοντας το βιβλίο, ήξερα πολύ καλά πως η ιστορία των Ελλήνων του Γκαίρλιτς θα με παίδευε και θα την παίδευα για καιρό.

Χρειάστηκε να μελετήσω αρκετά την άγνωστη, για μένα, Ελλάδα των χρόνων του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, αλλά κι αυτών που προηγήθηκαν. Γιατί αυτό που με συγκλόνισε περισσότερο στα διαβάσματά μου, περισσότερο κι από τον ίδιο τον εθνικό διχασμό, ήταν που συνειδητοποίησα πως από τα χρόνια των Βαλκανικών πολέμων, για τους Θρακιώτες και τους Μακεδόνες της Ανατολικής Μακεδονίας η προσφυγιά έγινε ένα επαναλαμβανόμενο μαρτύριο. Έτσι, το δικό μου “Γκαίρλιτς” θα γίνει το σκηνικό στο οποίο ανάμεσα στους στρατιώτες του Δ’ Σώματος Στρατού, θα ξεχωρίσουν οι χαρακτήρες τριών βορειοελλαδιτών: ενός Σερραίου, ενός Καβαλιώτη κι ενός Ξανθιώτη. Ο καθένας τους κουβαλά τη δικιά του προσωπική ιστορία και την ιδιαιτερότητα του δικού του τόπου. Μαζί τους θα ενωθούν τρεις ακόμα στρατιώτες: Ένας Κερκυραίος, ένας Κρητικός κι ένας Κύπριος. Κι όλοι μαζί, στα δυόμισι αυτά χρόνια στην πόλη της Σιλεσίας, θ’ αντέξουν στον παραλογισμό που τους έφερε χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα, γιατί ανάμεσά τους θα γεννηθεί το αίσθημα μιας δυνατής φιλίας που θα τους σημαδέψει για πάντα”.

 

Previous post:

Next post: