Post image for ΒΙΒΛΙΟ|Φωνές από χώμα

ΒΙΒΛΙΟ|Φωνές από χώμα

29/05/2017

Γράφει η Αίγλη Τούμπα

Κωνσταντία Σωτηρίου
Εκδόσεις Πατάκης

Η Κυπριακή λογοτεχνία έχει μπει σε νέους ρυθμούς, η ντοπιολαλιά μας δεν είναι πρόβλημα, αλλά προτέρημα. Για χρόνια η κυπριακή λογοτεχνία είχε ταμπουρωθεί στα στενά γεωγραφικά όρια του νησιού μας, πλέον δεν διαβάζεται μόνο από εμάς. Δοκιμάστηκε και κρίθηκε άξια και από τους Έλληνες αναγνώστες. Καιρός να αξιοποιηθεί… Έτσι τελείωνα το κείμενό μου την περασμένη Κυριακή και σήμερα το παραθέτω σαν πρόλογο, για να παρουσιάσω το ολοκαίνουργιο βιβλίο της Κωνσταντίας Σωτηρίου.
Μια αξιόλογη Κύπρια συγγραφέας, πολλά υποσχόμενη, που γράφει στη δική μας διάλεκτο, αλλά αυτό δεν αποτέλεσε ανασταλτικό παράγοντα για να διακριθεί και να συζητηθεί από τους Έλληνες αναγνώστες.

Μέσα από το πρώτο της βιβλίο, τη νουβέλα “Η Αϊσέ πάει διακοπές”, η συγγραφέας αναβίωσε μια παλιά ξεχασμένη ιστορία και κατάφερε να ανανεώσει το βλέμμα για τις σχέσεις Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Κατάφερε επίσης να αποσπάσει τις καλύτερες κριτικές, αλλά και το βραβείο Athens Prize for Literature. Ήταν επίσης στη βραχεία λίστα των κυπριακών κρατικών βραβείων λογοτεχνίας και στη βραχεία λίστα στην κατηγορία των πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων των βραβείων του περιοδικού ‘Ο Αναγνώστης’ και του περιοδικού ‘Κλεψύδρα’.

Βρήκα την Κωνσταντία στους διαδρόμους της 14η Έκθεσης Θεσσαλονίκης να κρατά στο χέρι το καινούργιο της βιβλίο. Έλαμπε από χαρά… “Μόλις κυκλοφόρησε”, μου είπε, “μόλις το πήρα από το περίπτερο του Πατάκη”.
Για το βιβλίο είχαμε μιλήσει αρκετές φορές, πάνω-κάτω ήξερα το θέμα και περίμενα να το πάρω στα χέρια μου… Λίγα λεπτά μετά το κρατούσα: “Φωνές από χώμα”, νουβέλα, το εξώφυλλο προσεγμένο, θυμίζει τα πικέ φορεματάκια της δεκαετίας του ’60.

Το απόγευμα καθισμένη στην Αριστοτέλους, φάτσα στο λιμάνι, βάλθηκα να διαβάζω. Ογδόντα δύο σελίδες μόνον… δεν έχει και τόση σημασία, μιας και οι λέξεις του δεν είναι μονάχα αυτές που είναι γραμμένες στο χαρτί, αλλά και εκείνες που όταν φτάσεις στην τελευταία σελίδα, γεννιούνται μέσα στο μυαλό σου και στην ψυχή σου και μεγαλώνουν την ιστορία.

Λευκωσία, Δεκέμβριος 1963, 13 γυναίκες μέσα από 24 κεφάλαια αναβιώνουν και ανασύρουν μνήμες που οδήγησαν στις διακοινοτικές ταραχές και στη χάραξη της Πράσινης Γραμμής και στη μέχρι σήμερα μοιρασμένη στα δύο ευρωπαϊκή μας πρωτεύουσα. Ένα ζευγάρι κόκκινα παπούτσια με λουράκι στο πλάι, η αρχή της ιστορίας, και η ιστορία προχωρά μέσα από τις διηγήσεις των γυναικών: Η Βαρβάρα, η Αθηνούλα, η Χρυσούλλα, η Αννού, η Μαρούλλα, η Ελένη… κάθε μια από τη δική της σκοπιά προσπαθεί να περιγράψει πώς βίωσε το τότε, το πριν της καταστροφής, την αρχή της καταστροφής, κάθε κεφάλαιο προχωρεί τη διήγηση παραπέρα, αλλά έχουν κοινό σημείο οι ιστορίες τους, μια πόρνη, την Τουρκοκύπρια Τζεμαλιγιέ και τον έρωτά της για τον ομόθρησκό της Ζεκή, οι πρώτοι νεκροί, και ο θάνατός τους η αφορμή για να ξεκινήσει το κακό.

Απόσπασμα απο το βιβλίο:

“Όµως εγιώ εν µιλώ. Έµαθα την τέγνη να µεν αθθυµούµαι. Τζαι να µε αξιώσει ο Θεός ώσπου να πεθάνω να µάθω τζαι την τέγνη του να ξηχάνεις. Αλλά τζιείνον λαλούν εν το πιο δύσκολο, εν πιο µεγάλη τέγνη να ξεχάνεις. Εγιώ µόνο να µεν θυµούµαι έµαθα”.

Χρησιμοποιώντας μεγάλες προτάσεις, η συγγραφέας αποφεύγει την τελεία λες και την έχει ξεγράψει, οι συντακτικοί κανόνες εξαρθρώνονται αφήνοντας την αφήγηση να ξεχυθεί ελεύθερα, μακριά από περιορισμούς και σημεία στίξης. Δεν μειώνει με κανέναν τρόπο την αξία της νουβέλας, και κρατά το ενδιαφέρον αμείωτο μέχρι την τελευταία σελίδα. Και όταν φτάσεις στο τέλος, θα ήθελες να συνεχιζόταν… κλείνεις το βιβλίο και το μυαλό σου πάει παραπέρα την ιστορία… και την φτάνει ίσα με το σήμερα.

 

Previous post:

Next post: